Medikal Tedavide Amaç Küçük Taşların Tedavisi

 

Böbrek Taşı Medikal Tedavisinde Amaç ve Ön Bilgiler

Böbrek taşı hastalığının medikal (ilaç) tedavisinde amaçlar şu şekilde özetlenebilir:

  • Mevcut taşın ortadan kaldırılması (Bu amaçla yapılan tedavi aşağıda detaylı anlatılmıştır.)
  • Taş ortadan kaldırılana kadar ağrının en aza indirilmesi (Bu amaçla yapılan tedavi aşağıda detaylı anlatılmıştır.)
  • Yeni taş oluşumlarının engellenmesi

Böbrek Taşı Düşürme Riski Olanların Alması Gereken Önlemler

Risk grubundaki bireyler sıvı tüketimine dikkat etmelidir. Bu kişiler günlük idrar miktarı 2500 cc’den (2,5 litreden) fazla olacak şekilde sıvı tüketmelidir. Ayrıca düşürdükleri taşın cinsine göre diyet planlaması yapılmalıdır. (Bkz: Böbrek Taşında Risk Faktörleri)

Taş Düşürme Ağrısı

Böbreklerin içerisinde hareketsiz bulunan taş çoğu zaman şikayet oluşturmaz. Ama taşın hareket ederek idrar yollarını kapatması ile oluşan ağrı (renal kolik), insan hayatında hissedilen en şiddetli ağrılardan biridir.

Böbreğimdeki taş düşerken çektiğim sancı, oğlumu dünyaya getirirken çektiğim sancı kadar şiddetliydi. Hatice K.

Küçük Böbrek Taşı Tedavisi

Taşın vücut dışına çıkarılması için yeri, büyüklüğü, eşlik eden diğer hastalıklar gibi pek çok faktöre bağlı olarak uygun tedavi yöntemi seçilir. Aşağıda sıralanacak olan tedaviler, boyutları küçük olan taşlar için etkili sonuç sağlayacaktır.

1. Ağrı Tedavisi

Kesin tedavi uygulanana kadar bu çok şiddetli ağrının hafifletilmesi gerekir. Sıcak uygulama ağrıyı hafifletebilir ama çoğu zaman ağrı kesicilere ihtiyaç duyulur. Bazı örnekleri şu şekildedir:

Non-steroid Antiinflamatuar Grubu İlaçlar (NSAID):

  • Bu grup içerisinde diklofenak sodyum sıklıkla kullanılır. Kas içine enjekte edilir.1,2,3
  • Bir diğer sık kullanılan ilaç ise indomethazin’dir.4,5 Ancak böbrek yetmezliği olan hastalarda bu ilaçların kullanımı uygun değildir.6,7
  • Ayrıca naproksen sodyum, ibuprofen de kullanılabilir.

Parasetamol: Asetaminofen

Hidromorfon:  NSAID ya da parasetamol tedavilerine yanıt vermeyen hastalarda uzman hekim raporuyla hidromorfon kullanılabilir.

2. Sıvı Tedavisi

Sıvı alımının artırılması, taşın vücuttan atılmasına destek olmaktadır. En sağlıklı seçenek sudur. Günde 3 litreye kadar su tüketilmesinin faydası olacaktır. Ayrıca, taş düşürme ağrısıyla hastaneye başvuran hastaya damar yolundan sıvı verilir.

3. İlaç Tedavisi

Çapı 5 mm ve daha küçük taşlar idrar kanalına düşebilir. Bazı hastalar hiç farketmeden taşı idrarla atar (eğer taş yeterince küçükse). Bazı hastalar ise taşın düştüğünü fark eder ancak ağrı çekmemiş olabilir.

Düşen böbrek taşını mümkünse bir gazlı bez içerisinde hekime götürün. Taşın incelenip türünün anlaşılması, hastadaki risk faktörlerinin araştırılması ve sonrasında alınacak önlemler konusunda yol gösterici olacaktır.

Kendiliğinden vücut dışına çıkamayan taşlarda ilaç tedavisi gerekir. Farklı ilaç grupları, farklı mekanizmalarla taşın düşürülmesine yardımcı olur:

İdrar Kanalının Genişletilmesi

İdrar yollarındaki spazmın çözülüp idrar kanalının gevşemesi, taşın geçişini kolaylaştırır. Bu amaçla nifedipine ve tamsulosin kullanılabilir.

Taşın Eritilmesi (Kemoliz)

Bu tedavinin uygulanabilmesi için, taşın idrar kanalını tam olarak kapatmamış olması gerekir. Kemoliz amacıyla farklı taş türlerinde farklı ajanlar kullanılır:

  • Ürik asit taşlarında: Potasyum sitrat + allopürinol
  • Sistin taşlarında: Potasyum sitrat + D-Penisillamine
  • Strüvit taşlarında: Suby G solüsyonu

Dikkat!:

Büyük böbrek taşları, bu tedavilerle vücut dışına atılamaz. Bu hastalarda ileri tedaviler uygulanmalıdır. Girişimsel yöntemlerle taşa müdahale edilen bu  yöntemler şu şekilde özetlenebilir:

  • Şok dalgalarıyla taşın kırılması
  • Lazerle taşın kırılması
  • Kapalı cerrahi (laparoskopi)
  • Açık cerrahi

Detaylı bilgi için: Büyük Böbrek Taşı Tedavisi 

Kaynakça
  1. Tiselius, H. G., Ackermann, D., Alken, P., Buck, C., Conort, P., Galluci, M., Knoll, T: Guidelines on urolithiasis 2006.
  2. Parpiglia, F., Ghiguoue, G., Fiori, C., Fontana, D., Scarpa, R. M.: Nifedipine versus tamsulosin for the management of lower ureteral Stones. J. Urol. 172:568- 571, 2004
  3. Menon, M., Resnick, MI.: Urinary lithiasis: Etiology, diagnosis and medical management. In Campbell’s Urology. Ed. Walsh, Retik, Vaughan and Wein, Eight Edition. Philadelphia, WB Saunders, 3229-3306, 2002
  4. Hollingsworth, J. M; Rogers, M. A., Kaufmann S. R, Bradford, T. J., Saint, S, Wei T. C.,: Medical therapy to facilitate urinary stone passage:a meta-analysis. Lancet, 368: 1171,2006.
  5. Dellabella, M., Milanese, G., Muzomigro, G.: Efficacy of tamsulosin in the medical management of juxtavesical ureteral Stones. J Urol. 170:2202-2205, 2003
  6. McCartney, M. M, Gilbert, F. J, Munchinson, L. E., Pearson, D., McHardy, K., Murray, A. D.: Metformin and contrast media-a dangerous combination. Clin. Radiol. 54:29-33, 1999
  7. Smith, R. C., Rosenfield, A. T., Chol, A. K., Essenmaches, K. R., Verga, M., Glickman, M. G., Lange, R. C: Acute flank pain:composition of non-contrastenhanced CT and intravenous urography. Radiol: 194:789-794, 1995

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Top