Krup Nedir? Krup Belirtileri Merak Edilenler Krup Tedavisi

 

Krup Nedir?

Krup çocuklarda hava yollarında iltihap ve ödemle seyreden klinik tablodur. Aniden başlar. Ses tellerinin çevresi (larinks), soluk borusu (trakea) ve bronşların başlangıç kısmında iltihap ve buna bağlı ödem gelişir. Hastalığın diğer adı laringotreakeobronşit’tir. Sonuçta çocukta hafif, orta ya da şiddetli solunum güçlüğü ortaya çıkar.

  • Krup 3 ay – 6 yaş arasındaki çocuklarda görülür.
  • En sık görülme çağı 1 buçuk yaştır.
  • Erkek çocuklarda biraz daha sık karşılaşılır.

Hava yollarındaki iltihaplanmaya büyük oranda virüsler sebep olur. En sık etken parainfluenza isimli virüstür. Daha az sıklıkta RSV ve adenovirüsler de krupa yol açabilirler. Bakteriler de nadir de olsa krup etkeni olabilirler (C. Diphteriae, S.Aureus, S.Pneumoniae, H.İnfluenza, M.Catarrhalis vb.)

Krup Bulaşıcı mı?

Krup bulaşıcıdır. Hasta çocuklarla yakın temasta solunum yolundan ya da öksürürken etrafa saçtıkları tükürükle krup bulaşabilir. Ayrıca bu partiküller çocuğun elbiseleri, oyuncakları üzerinde kalır; bunları ağzına alması ya da elini değdikten sonra elini ağzına götürmesiyle de krup etkeni çocuğa bulaşabilir.

Krup bulaşıcılığından korunmak için çocukları aşırı kalabalık ve iyi havalanmayan ortamlardan ve aktif krup geçiren çocuklarla yakın temastan uzak tutunuz.

Alerjik Krup

İsminden de anlaşılacağı gibi hava yollarında alerjik reaksiyona bağlı oluşur. Alerjik krupa ‘spazmodik krup’ da denir. Genellikle gece aniden ortaya çıkan solunum sıkıntısı ve havlar gibi öksürük ile kendini belli eder. Ateş olmaz. Alerjik krupun tekrarlama ihtimali vardır.

Krupta Şikayet ve Belirtiler

Krup çocukta grip benzeri şikayetlerle başlar. Bazıları şu şekildedir:

  • Burun akıntısı
  • Boğaz ağrısı
  • Öksürük
  • Hafif ateş (genellikle 390C’nin altındadır.)

Saatler ilerledikçe iltihap da ilerler ve hava yollarında ödem oluşur. Sonuçta hava yollarının daralmasına bağlı belirti ve bulgular ortaya çıkar:

  • Nefes alıp verirken horultu sesi (stridor)
  • Köpek havlamasını andıran öksürük
  • Kaba ve kalın ses
  • Ses kısıklığı
  • Dudaklar, ağız çevresi, parmak uçlarında morarmalar (siyanoz)
  • Solunum sıkıntısı (göğüs kaslarının ve solunum kaslarının yoğun eforu gözlemlenebilir).

Çocuklar genelde gündüz saatlerinde daha rahattır, şikayetler gece şiddetlenir. Krup hastaları acil servise genelde akşam ve gece saatlerinde başvururlar.

Kruplu çocuk ağlarken solunum sıkıntısı daha da artar. Bu durum çocuğun daha çok ağlamasına neden olur. Çocuk mümkün olduğunca sakin tutulmalıdır. Ayrıca hafif serin ve açık hava çocuğun rahatlamasına yardımcı olur.

Merak Edilenler

Tanı Nasıl Konur?

Yukarıda anlattığımız şikayetler krup için çok tipiktir. Hekim bu şikayetler ve muayene bulgularını değerlendirerek tanıyı koyar. Ancak hekim bu bahsedilenlere benzer şikayetlere yol açabilecek farklı bazı durumlardan* şüphelenirse boyun filmi, kan tahlili gibi ek tetkik ve görüntülemeler isteyebilir.

*Benzer şikayetlere yol açabilecek bazı durumlar şunlardır:

  • Epiglottit
  • Hava yollarında yabancı cisim varlığı
  • Anjioödem Retrofarengeal apse
  • Bakteriyel trakeit

Krup Ne Kadar Sürede Geçer?

Yeterli beslenen ve bağışıklık sistemi sağlam olan çocuklarda 3-7 günde düzelir. Başlangıçta grip benzeri hafif bir tabloyla başlar. 1-3 günde şikayetler şiddetlidir. Sonrasında hafifleyerek kaybolur.

Krup Tedavisi

Krupta uygun tedavi yaklaşımı için hastalığın şiddetinin belirlenmesi gerekir. Bu amaçla ‘Westley Krup Skorlaması’ndan yararlanılır. Bu skorlamada çocukta aşağıdaki 5 parametre değerlendirilir:

  • Stridor (nefes alıp verirken horultu sesi)
  • Solunum sırasında göğüs duvarı ve yardımcı solunum kaslarının eforu
  • Soluk yollarına hava girişi
  • Siyanoz (morarma)
  • Bilinç durumu

Krup bu skorlamaya göre hafif-orta-şiddetli olarak ayrılır.

1. Soğuk Buhar Tedavisi

Soğuk buhar tedavisi çok uzun zamandır krupta kullanılıyor. Ama son zamanlarda soğuk buhar tedavisinin etkinliği konusunda farklı sonuçlar bildiren araştırma sonuçları yayımlandı.

Buhar tedavisine başlanmalı, bununla birlikte çocuğun klinik durumu yakından takip edilmelidir. Solunum durumunun kötüleşmesi durumunda buhar tedavisinin sonlandırılması gerekir.

2. Ateşin Düşürülmesi

Ateş düşürücü şurup ya da fitil verilebilir. Gereklilik durumunda damar yoluyla da ateş düşürücü tedavi uygulanabilir.

3. Kortikosteroider

Hafif krupta kortikostreoidler ağızdan verilebilir, kas içerisine enjeksiyon yapılabilir ya da hava yolundan verilebilir.

4. Epinefrin

Orta şiddetli krupta kortikostreoidlere ek olarak hava yolundan epinefrin verilir. Gözlem altında tutulan çocukta şikayetlerde gerileme olmaza 2-4 saat sonra epinefrin tekrarlanabilir.

5. Antibiyotik

Bakteri sebepli krupta tedavide kortikosteroid, epinefrinle birlikte antibiyotik de gereklidir.

6. Entübasyon

Soluk borusuna solunum tüpü yerleştirilmesidir. Şiddetli krupta çok nadiren gerekir.

Diğer solunum yolu enfeksiyonlarında olduğu gibi krupta da sıvı alımının artırılması hastalığın iyileşmesine anlamlı katkı sağlar.

Yazar Hakkında

Dr. Emirfurkan Yıldırım

Muş 112 Acil Başhekimi

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Top