ARDS oksijen tedavisine yanıtsızdır ve maalesef akciğerlerin solunum işlevini direkt olarak düzelten bir tedavi henüz yoktur. Tedavi yaklaşımları akciğerlerin solunum işlevinin desteklenmesine ve ARDS’nin altında yatan nedenin düzeltilmesine dayanır.

ARDS hastaları mutlaka yoğun bakım ünitesinde takip edilmelidirler.

ARDS (akut solunum sıkıntısı sendromu),  akciğerdeki hava keseciklerinin  ve kılcal damarların hasarlanması sonucu oluşur. Ciddi bir solunum sıkıntısı ve solunum yetmezliği tablosu ortaya çıkar. Detaylı bilgi için: ARDS Nedir? 

Solunum Cihazı (Mekanik Ventilasyon) Tedavisi

ARDS de hayat kurtarıcı temel tedavidir.

ARDS öncesi durumda (Akut Akciğer Hasarı-ALI) ve hafif düzey ARDS’de hastanın maske ile solunum cihazına bağlanması yeterli olabilir. Ağır ARDS hastalarında ise soluk borusuna solunum tüpü yerleştirilerek (entübasyon) hasta solunum cihazına bağlanmalıdır1.

Solunum cihazı sayesinde;

  • Gerekli oksijen desteği sağlanır.
  • Akciğer basınçları, oksijen ve karbondioksit seviyeleri kontrol edilir.
  • Sönmüş akciğer kısımları tekrar açılabilir.

Ayrıca bu tedavide hastanın uyutulup kasları gevşetilerek geçici felç durumu oluşturulması gerekebilir. Bunun amacı, hastanın solunum kaslarının dinlendirilerek kan ph’ının (asitlik derecesinin) düzenlenmesi ve hastanın sakinleştirilmesidir.

Not: Solunum cihazında basınçlar yüksek tutulursa akciğerin sağlam bölgelerinde basınç travması (barotravma) oluşabilir. O nedenle mümkün olduğunca düşük basınçlı programlar uygulanır.

Hastanın Pron Pozisyonuna Alınması

Pron pozisyonu hastanın yüzüstü yattığı, boynun nötral kolların da omuzlardan her iki yana açıldığı pozisyondur . Pron pozisyonunun oksijenlenmeyi düzelttiği gösterilmiştir2. Ancak pron pozisyonu günde 8 saatten fazla uygulanmamalıdır ve hastada bası yarası oluşmamasına dikkat edilmelidir.

Sıvı Takibi

ARDS’de akciğerlerdeki ödemin gerilemesi için, vücuttaki sıvı seviyesinin mümkün olan en düşük seviyede tutulması gerekir. Ama yeterli kan basıncı ve kan dolaşımının sağlanabilmesi için de sıvı seviyesinin yeterli düzeyde tutulması gerekir. Her hasta için ideal sıvı takibi farklıdır ve hekim tarafından yakından takip edilir.

ECMO (Ekstra Korporeal Membran Oksijenasyonu)

ECMO cihazı yardımıyla kanın vücut dışında oksijen-karbondioksit değişimi yapılıp tekrar vücuda gönderilerek akciğer dinlendirilir. Bu uygulama sayesinde;

  • Akciğerler solunum cihazının barotravmasından korunur
  • Daha etkili ph kontrolü sağlanır.

ECMO uygulaması ülkemizde farklı merkezlerde yapılabilmekedir.

Steroid Tedavisi

Steorid îlaçlar akciğerlerdeki iltihap reaksiyonlarını baskılayarak ARDS nin düzelişine olumlu katkı yapar. Özellikle geç fazda (7-10 gün) daha faydalıdır. Hastaların solunum cihazı desteğine ve yoğun bakıma ihtiyaç duyduğu süreyi kısaltır.

Ancak steroid bağışıklık sistemini de baskılayan bir ajan olduğu için sepsis, pnömoni (zatürre) gibi durumlarda kullanılması tavsiye edilmemektedir. Ayrıca steroid verilen hastalarda yeni gelişecek enfeksiyonlara karşı dikkatli olunmalıdır.

Beslenme

Hastada mümkün olan en erken zamanda ağızdan beslenmeye başlanmalıdır. Besin içeriğinin yağ oranı yüksek karbonhidrat oranı düşük olmalı, glutamin ve arjinin açısından da zengin olmalıdır.

Derin Ven Trombozuna Karşı Önlem

Bacaklarda ya da kalça içerisindeki toplardamarlarda (ven) kanın pıhtılaşmasına ‘derin ven trombozu’ denir. Yoğun bakımda yatan hastalar derin ven trombozu için risk altındadır ve ARDS hastalarında da önlem alınmalıdır. Mümkünse bir kan sulandırıcı olan heparin desteği verilmeli, heparinin uygun olmadığı hastalarda ise havalı basınç çorapları kullanılmalıdır.

ARDS Tedavisi Ne Kadar Başarılı? Ölüm Oranları?

ARDS başladıktan sonraki 3. gün çok kritiktir. 3. gündeki kanın oksijenleme derecesi ARDS’nin ölüm riskiyle ilişkili bulunmuştur. Ayrıca ARDS nedeninin doğrudan akciğer hasarı oluşu da ölüm riskini artıran bir faktördür3, 4 (bkz: ARDS nedenleri).

Günümüzde ilerleyen yoğun bakım şartlarına rağmen ARDS’de ölüm oranları halen yüksektir. Farklı çalışma sonuçlarına göre ARDS’de ölüm oranları %27 ila %45 arasında değişmektedir5.

Kaynakça

1. Ambrosino N. Noninvasive mechanical ventilation in acuterespiratory failure. Eur Respir J 1996;9:795-807.

2. Vollman KM. Prone positioning for the ARDS patient.Dimens Crit Care Nurs 1997;16:184-93.

3. Monchi M, Bellenfant F, Cariou A, Joly LM, Thebert D, Laurent I, et al. Early predictive factors of survival in the acute respiratory distress syndrome. A multivariate analysis. Am J Respir Crit Care Med 1998;158:1076-81.

4. Estenssoro E, Dubin A, Laffaire E, Canales H, Sáenz G, Moseinco M, et al. Incidence, clinical course, and outcome in 217 patients with acute respiratory distress syndrome. Crit Care Med 2002;30:2450-6.

5. http://www.europeanlung.org/

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Top