Tedavi Mümkün mü? Çevre Kontrolü İlaç Tedavileri Cerrahi Girişimler

 

Alerjik rinit tedavisinde maruz kalınan maddeleri ve ortamları kontrol altında tutmak çok mühimdir. Hastalığın tamamen yok olması mümkün olmasa da ilaç tedavileri, çevre kontrolü ve gerektiğinde cerrahi girişimlerle tüm belirtilerden kaçınılabilir.

Alerjik Rinit Tedavisi Mümkün mü?

Alerjik rinit hastalığında alerjen maddeye maruziyet devam ettiği sürece maalesef hastalığın tamamen ortadan kalkması mümkün olmamaktadır. Bu durumun nedeni, alerjen maddelere karşı reaksiyon oluşturma yatkınlığının genetik altyapıdan kaynaklanıyor olmasıdır.

Ancak alerjen maddeye maruziyetin engellenmesi ve uygun tedavi yaklaşımlarıyla şikayetlerin tamamen ortadan kalkması mümkündür.

Allerjik rinit tedavisi ‘çevre kontrolü’ ve ‘ilaç tedavileri’ şeklinde ikiye ayrılır. Etkili ve yeterli tedavi için hem çevre kontrolü hem ilaç desteği gerekir.

Kaçınılamaz Önlem: Çevre Kontrolü

Alerjik rinit tedavisinde gereken öncelikli yaklaşım etken maddelerden uzaklaşmaktır.

Polen ve Küften Uzak Kalınmalı

Polenlere karşı alerjik riniti olan hastalar, bahar aylarında dışarı çıktıklarında şikayetleri şiddetlenir.

Havadaki polen düzeyinin en düşük olduğu zaman, gün doğumundan hemen sonrasıdır. Öğleye doğru ve öğleden sonra havadaki polen seviyesi yükselir, hastalar bu saatlerde mümkün olduğunca dışarı çıkmamalıdır.

  • Dışarıdan eve gelindiğinde ise mümkünse duş alınmalı ve kıyafetler değiştirilmelidir.
  • Yıkanmış kıyafetler dışarıda kurutulmamalıdır.
  • Klimalarda mutlaka hava filtresi olmalıdır.

Küf maruziyetini azaltmak için yağmurdan hemen sonra dışarı çıkmamalı, çimenlik alanlarda dolaşmamalısınız. Ayrıca evinizin bahçesi varsa bahçeyi gübreleme işini siz yapmamalısınız.

Diğer Önlemler

  • Ev tozlarına karşı alerjik riniti olan hastalar evlerini sık sık havalandırmalıdır.
  • Alerjik yanıta yol açabilen deri döküntüleri, bakteriler, küfler ve polenler; yatak çarşafları, yorgan ve yastıkların üzerinde bolca bulunur. Bu malzemeler yüksek derecede sık sık yıkanmalıdır.
  • Kedi köpek tüylerine karşı alerjik riniti olan hastalar bu hayvanlardan özellikle yoğun tüy döktükleri ilkbahar ve sonbahar geçişlerinde uzak durmalıdırlar. Ancak yine de kedi ve köpeklerin yıl boyunca tüy dökebildiği unutulmamalıdır.
Yukarıda sayılan durumlara riayet edildiği takdirde şikayetler azalır. Ayrıca tuzlu suyla burun temizliği de şikayetleri hafifletecektir.

İlaç Tedavileri

Yukarıda bahsedilen yaklaşımlar alerjik rinit tedavisinin temelini oluşturur ancak sıklıkla ilaç desteği de gerekir:

Antihistamin Grubu İlaçlar

Alerjik reaksiyonun kilit maddesi olan histamin yapımını ya da yapılmış histaminin hücrelerden salınımını bloke ederler. Antihistaminik etken maddelere örnek verelim:

  • Klorfeniramin
  • Difenhidramin
  • Loratidin
  • Desloratidin
  • Setirizin
  • Levosetirizin

Dekonjestan Grup İlaçlar

Burun mukozasında ödemi azaltarak burun tıkanıklığını giderirler. Dekonjestan etkili ajanların bazı örnekleri şunlardır:

  • Oksimetazolin
  • Psödoefedrin
  • Fenilefrin

Dekonjestan ilaçların hem ağızdan kullanılan (oral) hem de burun spreyi formları vardır. Alerjik rinit tedavisinde daha çok burun spreyi formları reçete edilir, ama 5 günden fazla kullanılmamalıdır. Bunun temelde 2 sebebi vardır:

Birincisi, burun mukozasındaki damarların kasılıp gevşeme mekanizmasında bozulmaya yol açıp sürekli burun tıkanıklığına neden olabilirler. Ayrıca uzun süreli kullanımdan sonra sprey bırakıldığında burun tıkanıklığına yol açan mekanizmalar (konjesyon) daha çok aktive olarak daha şiddetli burun tıkanıklığına yol açar. Buna ‘rebaund etki’ deniyor.

İkincisi, burun mukozasında kurumaya hatta yara oluşumuna (ülserasyon) neden olabilir.

Ayrıca dekonjestan ilaçları şu hastalar mutlaka hekim kontrolünde kullanmalıdırlar:

  • Kalp hastaları
  • İnme geçirmiş hastalar
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon) hastaları
  • Hamileler
1 yaş altında ve 60 yaş üstündeki bireylerde ise dekonjestan ilaçlar kullanılmamalıdır.

Steroid Burun Spreyleri

Alerjik rinitte sıklıkla kullanılan ilaç grubudur. Uzun süreli kullanılırlar. Etkilerinin başlaması 1 haftadan uzun sürer. O yüzden genelde dekonjestan ilaçlarla birlikte başlanır, 5 gün sonra dekonjestan kesilir.

Göz Damlaları

Gözlerde sulanma, kaşıntı ve kızarıklık için verilse de dekonjestanlar gibi bu damlalar da uzun süreli kullanıma uygun değildir.

Aşı Tedavisi (İmmunoterapi)

Enjeksiyon şeklinde ya da dilaltı kullanılan formları üretilmiştir. Aşı düşük doz alerjen madde içerir ve bağışıklık sisteminin o maddeye karşı adapte olarak reaksiyon vermemesini hedefler.

Aşı uygulaması mutlaka bir uzman kontrolünde yapılmalıdır.

Cerrahi Girişimler

Diğer tedavilerin etkinliği istenilen düzeyde olmadığında cerrahi girişimler gerekebilir. Burun mukozasındaki doku fazlalıkları uzaklaştırılır ve burun içi sıvıların akış yolunun açıklığı sağlanmaya çalışılır.

Ama unutulmamalıdır ki cerrahi tedavi alerjik rinitte asıl tedavi seçeneği değildir, diğer tedavilere yardımcı olarak uygulanır.

Alerjik rinitle ilgili merak ettiğiniz diğer hususlar için: Hastalık Analizi ve Merak Edilenler

Yazar Hakkında

Dr. Emirfurkan Yıldırım

Muş 112 Acil Başhekimi

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Top